Temmuzu geride bırakırken konuşmayı ihmal etmememiz gereken bir konu var. Plastiksiz yaşam alışkanlıklarını sadece Temmuz’da değil yılın geri kalan aylarında da korumalıyız ve bu yazıda buna dair ip uçlarını bulacaksınız!
Önce, kısaca plastiksiz yaşamdan kastımızın ne olduğunu söyleyelim. Plastiksiz yaşam öncelikle tek kullanımlık plastikleri ama genel anlamda hayatımıza girecek yeni plastikleri reddettiğimiz, elimizdeki plastik eşyaları ömürlerinin sonuna kadar kullandığımız ve yenilememiz gerektiğinde metal, cam, ahşap gibi alternatifleriyle değiştirdiğimiz, kullanılamayacak durumda olanları uygun şekilde bertaraf ettiğimiz bir yaşam biçimi. Dolayısıyla, başlangıçta tek kullanımlık plastikleri hayatımızdan çıkarıp yerlerine yeniden kullanılabilirleri koymak ile alışkanlıklarımızı değiştirerek bu sürece başlayabiliriz.
- Tek kullanımlık poşetler ve gıda ambalajları yerine kendinizinkini kullanmak
İlk yapmamız gereken şey şu market poşetlerinden (sadece paralı olanlar değil, sebze meyve için kullanılan incelerden de) kurtulmak. Yerine bez ve file çantaları, keseleri tercih edebiliriz. Paketli bakliyat gibi gıdaları hijyen koşullarına uygun şekilde açık satan yerlerden kendi kavanozlarımıza alabiliriz. Şarküteri ürünlerini de yine doğrudan saklama kaplarına almak en ideal çözüm olacaktır. Benzer şekilde deterjan gibi malzemeleri de evdeki temizlik şişelerine doldurtabilirsiniz. Yani o ambalaj ve poşetlerin hiçbirine ihtiyacımız yok.
- pet şişeler ve diğerleri
PET şişeler “geri dönüşümlü” dense bile aslında aşağı dönüşümlüdür ve en fazla %20 oranında dönüşebilirler. Bunun yerine kendi mataranızı taşıyabilir, uygun yerlerden tekrar doldurabilirsiniz (mesela Starbucks’lar filtre musluk suyunu ücretsiz dolduruyor). söz konusu diğer içeceklerde cam (ve depozitolu) ambalajı tercih etmek çok daha sağlıklı bir karar olacaktır.
- plastik çatal, bıçak, pipetler
Yemektesiniz ve size plastik çatal bıçak verildi. Olay çıkartın 😄. Şaka bir yana, mümkünse metal gibi yeniden kullanılabilir olanını isteyin. Pipet verdilerse doğrudan bardaktan/şişeden içebilir, illa ki pipet istiyorsanız kendi metal/cam/buğday sapı/silikon pipetinizi taşıyabilirsiniz. Benzer şekilde kendi çatal bıçağınızı da taşımak plastik alternatiflerin kullanılmasının önüne geçecektir.
- karton bardaklar, tabaklar, içecek kutuları
Hayır yanlış görmediniz, karton yazıyor, evet. Çünkü onların “gizli güçleri” var, karton olmasına rağmen su sızdırmıyorlar. bu da aslında o “gizli güç” sayesinde oluyor. bahsettiğimiz o güç ise ince plastik film tabakası. “Karton” bardak ve tabakların iç kısmında incecik plastik film tabakası olur. “Karton” içecek kutularında ise hem plastik hem de alüminyum katmanı bulunur. Teorik olarak dönüştürülebilen bu ambalajlar pratikte ne yazık ki dönüştürülmez. Onun yerine içeceğinizi evde yapın, yanınızda termosunuzu taşıyın, dışarıdan yemek söylemek yerine evde kendi yiyeceğinizi üretin ve saklama kapları ile yanınızda taşıyın.
- streç filme prim vermemek
Streç film hayatımızda karşılaşacağımız en kötü plastiklerden biri. O kadar ince ki dönüşemiyor. Ama bu konu çözümsüz değil. Streç film yerine mumlu kumaşları, kumaş ve silikon gıda bonelerini ve kaplarınızı örtecek diğer tabakları tercih edebilirsiniz. hepsi yeniden kullanıldığı için yeni streç film almaya ihtiyacınız olmayacak.
- baş belası çöp poşetleri
Evet, aklınızdan “çöpü nereye atacağız?” sorusu geçtiğini biliyorum. Çünkü bu konuyu ne zaman biriyle konuşsam ilk gelen soru bu oluyor. Şimdi, aşamalı bir atıksız yaşamı benimsersek olacaklar şu şekilde: atıklarınız ambalaj ve organik diye ayrılacak. Ambalaj atıklarını dönüşüme büyük ve kalın atık poşetleri ile atabilirsiniz. Organik atıklarınızı da kompost yaptığınızda poşete ihtiyacınız kalmayacak. Ha ama komposta daha başlayamadım ne yapayım derseniz Cook markasının organik patates nişastasından yapılmış bioplastik ve doğada yok olan çöp poşetleri var. onları tercih edebilirsiniz.
Burada yazanların hiçbiri ütopik çözümler değil. Pek çoğu plastikler geliştirilene kadar halihazırda kullanılan çözümlerdi. Hayatı zorlaştıracağını düşünmeniz olası, zor olan tek kısım alışkanlıklarımızın değişeceği aşama. Bir kere yeni ve daha ekolojik çözümleri benimsersek zaten sonra yeni normalimiz bu olacağından zor gelmeyecek. Dolayısıyla bahane üretmek yerine denemek çok daha faydalı olacaktır.
Temmuzun ötesinde, plastiksiz bir yıl diliyorum herkese!
Atıksız Minimalist Blog 