Atıksız yaşam dendiğinde çoğumuzun zihninde benzer bir tablo beliriyor: cam kavanozlar, file çantalar, sıfır çöp kavanozları, kusursuz alışkanlıklar…
Ama gerçek hayat çoğu zaman bu kadar steril değil. Ve belki de sorun tam olarak burada başlıyor.
Atıksızlığı bir mükemmeliyet hedefi haline getirdiğimizde, iyi niyetle çıktığımız yolculuk suçluluk, yetersizlik ve vazgeçişle sonuçlanabiliyor. Oysa sürdürülebilir olan, kusursuz olmak değil; daha az zarar vermeye niyet etmek.
Atıksızlıkta Mükemmeliyet Baskısı
Sosyal medyanın görünmeyen etkisi
Sosyal medya, ilham verdiği kadar baskı da yaratabiliyor. Atıksız yaşam içerikleri çoğu zaman “olması gereken” tek bir doğru varmış gibi sunuluyor. O doğruya yaklaşamayanlar ise kendini eksik hissedebiliyor.
Oysa çoğu paylaşımın arka planında görünmeyen şeyler var:
- Maddi imkânlar
- Zaman
- Yaşanılan şehir
- Aile düzeni
- İş temposu
Bunlar hesaba katılmadan yapılan karşılaştırmalar, atıksızlığı bir yaşam pratiği olmaktan çıkarıp bir performansa dönüştürüyor.
“Yeterince iyi değilim” hissi
- “Bugün plastik aldım.”
- “Hazır yemek söyledim.”
- “Uzun süredir pazara gidemiyorum.”
- Bu cümleler zamanla şuna dönüşebiliyor:
- “Ben bu işi beceremiyorum.”
Oysa mesele bireysel başarısızlık değil. Mesele, bireyin kontrol alanını aşan bir sistem içinde yaşamaya çalışması.
%100 Atıksız Olmak Mümkün mü?
Günlük hayat gerçekleri
Çalışıyoruz, koşturuyoruz, bazen yoruluyoruz. Her gün ideal seçimler yapmak gerçekçi değil. Her alışverişte en sürdürülebilir seçeneğe ulaşmak mümkün olmayabiliyor.
Bazen en yakın olanı, en hızlı olanı, en az enerji gerektireni seçiyoruz. Bu, bilinçsiz olduğumuz anlamına gelmiyor; insan olduğumuz anlamına geliyor.
Sistemsel sınırlar
Atık üretiminin büyük bir kısmı bireysel tercihlerden değil, sistemlerden kaynaklanıyor:
- Ambalajlı ürün zorunluluğu
- Alternatifsiz tedarik zincirleri
- Erişilemeyen döngüsel çözümler
Bu nedenle tüm yükü bireyin omuzlarına yıkmak hem adil değil hem de sürdürülebilir değil.
Daha Az Zarar Vermek Ne Demek?
Küçük ama sürekli adımlar
Daha az zarar vermek;
bir anda her şeyi değiştirmek değil, bırakmadan devam edebilmek demek.
- Her seferinde değil, çoğu zaman doğruyu seçmek
- Mükemmel değil, tutarlı olmak
- Bir alışkanlığı bırakmadan önce onun neden sürdürülemediğini anlamak
Küçük adımların gücü burada yatıyor. Çünkü küçük adımlar, hayatın içine sığabiliyor.
Etki alanını doğru tanımlamak
Herkesin etki alanı farklı. Kiminin alışveriş alışkanlıkları, kiminin ulaşım tercihleri, kiminin tüketim miktarı…
Atıksızlık tek bir kalıba sığmaz. Kendi hayatının gerçeklerini kabul ederek atılan adımlar, başkasının “ideal”inden çok daha değerlidir.
Suçluluk Yerine Süreklilik
Kendinle daha yumuşak bir ilişki
Suçluluk, değişimi hızlandırmaz. Aksine, çoğu zaman durdurur.
Kendinle daha yumuşak bir ilişki kurmak; “Bugün olmadı ama tamamen bırakmak zorunda değilim” diyebilmektir.
Bu yaklaşım, atıksızlığı bir baskı değil, destekleyici bir yaşam biçimi haline getirir.
Bırakmadan devam edebilmek
Asıl mesele hiç hata yapmamak değil.
Asıl mesele, hata yaptığında tamamen vazgeçmemek.
Atıksız yaşam, her gün yeniden başlanan bir yolculuk.
Bazen yavaşlayan, bazen yön değiştiren ama devam eden bir yolculuk.
Sonuç: Atıksızlık Bir Yarış Değil
Atıksızlık kimsenin kimseyle yarıştığı bir alan değil.
Ne daha “iyi” olan var, ne de “yetersiz”.
Daha az zarar vermeye çalışmak, bu dünyayla kurduğumuz ilişkinin en samimi hali olabilir.
Mükemmel olmadan, suçluluk duymadan, kendimizi tüketmeden…
Belki de sürdürülebilir olan tam olarak budur. 🌱
Atıksız Minimalist Blog 